Inteelt Verwantschap

DIVERSITEIT BRENGT ONS VERDER

Welkom op de pagina Inteelt & Verwantschap

Het behouden van voldoende genetische diversiteit is een punt binnen de fokkerij dat van belang is voor het stamboek en haar fokkers. Want zonder diversiteit, geen vooruitgang! Dit doen we door de inteelt en verwantschap in de populatie laag te houden. Wat betekent dit nou precies en waarom is dit belangrijk? Op deze pagina wordt ingegaan op deze materie en informatie over inteelt en verwantschap samengevat. Deze pagina is echter nog in ontwikkeling en zal de komende tijd verder worden aangevuld.

In het fokplan 2020 is er al een aanbeveling opgenomen om meer onderzoek te doen naar inteelt en verwantschap binnen de sectie NWR. Het onderzoek is in 2024 uitgevoerd in samenspraak met de Foktechnische commissie NWR/WPBR en bevindt zich in een afrondende fase. Via diverse middelen zijn de fokkers op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen omtrent dit onderzoek en de theoretische basis achter inteelt en verwantschap, bijvoorbeeld presentaties en artikelen in het Welsh Magazine. De FTC zal ondertussen verder werken aan maatregelen om de diversiteit te bevorderen.

Als fokkers is er ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de verwantschap waar mogelijk naar beneden te brengen en gelijkmatige inzet van hengsten te bevorderen. 

Inteeltpercentage

In Mijn Welsh wordt voor alle pony’s het Inteeltpercentage weergegeven. Ook kunnen fictieve paringen tussen dieren getest worden om het inteeltpercentage van de mogelijke nakomeling te berekenen. Deze uitslag kan meegenomen in de hengstenkeuze voor de merrie.

Wat betekent dit percentage?

Het inteeltpercentage, vaak aangeduid als de inteeltcoëfficiënt (F) is een maat voor de mate van inteelt in een populatie of individu. Het wordt in de genetica gebruikt om aan te geven hoe waarschijnlijk het is dat een individu twee identieke kopieën van een gen heeft geërfd van een gemeenschappelijke voorouder. Oftewel, hoe groot is de kans dan een dier homozygoot is voor een gen door overerving van identieke allelen.

Hoe hoger het inteeltpercentage, hoe groter de kans op erfelijke gebreken bij de nakomeling. Van belang is dat inteelt niet erfelijk is, dus als twee hoog ingeteelde dieren gekruist worden, kan alsnog de nakomeling laag ingeteeld zijn. Zolang de ouders maar geen directe familie van elkaar zijn. Een grove vuistregel is dat een inteeltpercentage voor een nakomeling bij voorkeur onder de 5% moet blijven.

Waar staat dit in Mijn Welsh?

Bij het openen van de details van een NWR-pony staat het inteelt% van het dier in het lijstje weergegeven.

Het percentage van een mogelijke nakomeling kan berekend worden onder het kopje “Selfservice acties” naar > Inteelt berekening. Hier kan de merrie gezocht worden en daarna een potentiële hengst. Vervolgens  wordt het inteeltpercentage van het toekomstige veulen weergegeven.

Verwantschapspercentage

Naast het inteeltpercentage is het verwantschapspercentage ook een belangrijk kengetal voor de fokkerij. Sinds kort wordt dit percentage ook weergegeven in Mijn Welsh voor de Sectie NWR.

Het verwantschapspercentage geeft aan hoeveel een dier lijkt op de rest van de populatie, oftewel hoe uniek de pony is. Is het percentage laag, dan komt de bloedvoering niet veel voor. Hoe hoger het verwantschapspercentage, hoe meer dieren er zullen zijn met soortgelijke bloedvoering. Wanneer de inteelttoename in een populatie hoog is, kan de inzet van de dieren met een laag verwantschapspercentage bijdragen aan het vergroten van de diversiteit.

Verandering met de tijd

Het inteeltpercentage is in principe een vaststaand gegeven. Het verwantschapspercentage verandert echter door de tijd heen. Dit komt doordat de populatie veranderd en dus ook hoeveel het dier op de populatie lijkt. Als een hengst met lage verwantschap veel dekt, zal zijn verwantschap omhoog gaan als de veulens er zijn. Er zijn dan namelijk meer dieren met hem en zijn voorouders in de afstamming. Daarentegen zullen oudere dieren vaak langzaam omlaag gaan qua verwantschap doordat de populatie verandert. Daarom wordt dit percentage elk jaar opnieuw berekend en opnieuw ingeschaald in welke verwantschapsklasse dit valt.

Waar vind ik het verwantschapspercentage in Mijn Welsh?

In Mijn Welsh is het verwantschapspercentage te vinden bij het openen van de details van een pony. Voorlopig is dit alleen bij dieren in de sectie NWR te zien. Bij het percentage wordt weergegeven in welke klasse deze valt. Ook de catalogussen voor keuringen zal dit percentage bij de NWR-dieren getoond worden.

Het percentage van een mogelijke nakomeling kan berekend worden onder het kopje “Selfservice acties” naar > Inteelt berekening. Hier kan de merrie gezocht worden en daarna een potentiële hengst. Vervolgens worden zowel het inteeltpercentage als het verwantschapspercentage van het toekomstige veulen getoond. De klasse is hier niet zichtbaar bij. Dit kan opgezocht worden in bovenstaande tabel.

Wat betekent dit precies?

Belangrijk om te vermelden is dat deze percentages niks over de kwaliteit van het dier zegt. Het exterieur, de beweging, karakter, etc. staan hier los van. Deze percentages geven extra informatie over het dier of een potentiële nakomeling en het is verstandig om dit mee te nemen in de fokkerijkeuzes.

Bijvoorbeeld: maak een top 5 met hengsten die bij de merrie zouden passen. Zoek daarbij uit wat het inteelt- en verwantschapspercentage is. Een hoog inteeltpercentage geeft meer risico op een veulen met erfelijke gebreken zoals zichtbare afwijkingen als waterhoofd maar dit kunnen ook mindere zichtbare gebreken zijn zoals minder groei, minder weerstand, slechtere vruchtbaarheid etc.

Hoe hoger het verwantschapspercentage, hoe minder uniek het veulen zal zijn. Hiermee kan het veulen van de ene hengst een interessanter veulen voor de fokkerij geven dan van een andere hengst. Hoeveel dit meegenomen moet worden in de afweging, is ook afhankelijk van het latere doel van de pony. Zeker als deze in de fokkerij ingezet zal gaan worden, zijn verwantschap en inteelt belangrijke kenmerken. Daarmee houden we het ras ook op de lange termijn gezond.

Wilt u zich verder verdiepen, lees dan hieronder

-Artikelen Welsh Magazine eerste, tweede

-Presentatie voorjaarsvergadering

Elektronisch Leerboek Fokkerij – Wageningen University & Research